Sık Sorulan Sorular

Kullanıcıların en çok sorduğu sorulara verilen cevaplar

Lab müdürü genelde su dashboard'a bakar: (1) Günlük hasta+test sayısı, (2) TAT ortalama (numune-sonuç süresi, hedef <2 saat), (3) Panik değer ve bildirim süresi, (4) QC ihlal sayısı (Westgard), (5) Aylik gelir trendi, (6) Reaktif stok uyarıları. Bu metrikler real-time guncellenir, gerektigi gibi mail/SMS alarmlari kurulabilir.

ISO 15189 zorunlu raporları: (1) Personel egitim kayıtları, (2) QC + EQA kayıtları (5 yıl), (3) Cihaz bakim/kalibrasyon loglari, (4) Numune sicaklik loglari, (5) Kritik değer bildirim loglari, (6) CAPA (duzeltici eylem) raporları. Sistem Raporlar → ISO 15189 Paketi menusunden hepsini tek tıkla PDF olarak verir.

Personel karti → "Çıkış Yap" butonu ile hesap derhal pasif edilir. Sistem o anda açık tüm oturumlari kapatir. Eski işlemleri silmez (audit log), sadece yeni giris engellenir. KVKK madde 12 geregi 30 gün içinde tüm erişim haklarinin kapatilmasi belgelenmelidir.

Personel karti → "E-Imza Sertifikasi" sekmesinde BTK onayli sertifika dosyasi (PFX/P12) veya akilli kart seçimi yapılır. Sertifika sifresi güvenli vault'da saklanır. Hekim imzaladiginda sistem TUBITAK Kamu SM zaman damgasi ekler ve PDF'i kilitler. Imzasiz rapor yayinlanamaz; sistem engeller.

Ayarlar → Sigorta Anlasmali Firmalar ekraninda Allianz, Mapfre, Anadolu vb. şirketler tanimlanir. Her şirketin API anahtari ve fiyat anlasmasi girilir. Hasta geldiginde sistem otomatik sorgular, anlasma kapsamindaki testler için direkt fatura kesilir; kapsam disi testler hastaya yansir.

Evet, özel hasta olarak işlem yaptirabilir. Sistem "Özel Hasta" isaretlemesi yapar ve özel fiyat listesinden ücret hesaplar. Hasta sonradan SGK aktiflesirse geriye donuk provizyon mumkun degildir; aldigi hizmetin ucretini iade alamaz.

Z-skoru |Z| > 3 olan testler için CAPA (corrective and preventive action) raporu açılır. Olasi sebepler: reaktif lot sorunu, kalibrasyon hatasi, cihaz arizasi, personel hatasi. Duzeltici eylem uygulanir, 6 ay içinde yeniden EQA katilimi ile iyilesme dogrulanir. Tüm kayıt ISO 15189 denetiminde göstermek uzere saklanmali.

Ayarlar → QC Kurallari ekraninda Westgard kombinasyonlari secilir. 1-3s | 2-2s | R-4s | 4-1s | 10-x kurallari default aktiftir (genel kabul). Her test grubu için özel kombinasyon tanimlanabilir; örnek hormon testlerinde 1-2s uyari, biyokimyada sadece 1-3s red. Kural ihlali otomatik mail+SMS gonderir.

ISO 15189 madde 5.5 geregi yeni lot için QC dogrulamasi şart. Kontrol orneklerinde 3 gün ust uste calistirilir, sonuçlar önceki lot ile karsilastirilir. Westgard kurallari ihlal yoksa "Onaylandi" isaretlenir ve sistem kullanima acar. Lot doncerleme sırasında mevcut sonuçlar etkilenmemeli.

Ayarlar → Stok Uyari Esikleri ekraninda gün sayısı tanimlanir (default 30 gün). Uyari geldiginde sorumlu kullanıcıya email + dashboard bildirim gider. SKT'ye 7 gün kalan reaktifler kirmizi flag ile gösterilir, otomatik kullanima kapatma opsiyonel.

Personel Yetki → Departman Atama ekraninda kullanıcı bir veya daha fazla departmana atanir. Sistem o kullanıcıya sadece atanan departman testlerinin sonuç ekranini gosterir. Lab müdürü tüm departmanlara erisir (super-user). KVKK uyumlulugu için yetki matrisleri yıllık gozden gecirilmeli.

Evet, sistem ana grup + alt etiketler destekler. Örnek: "HbA1c" ana olarak Biyokimya altinda ama "Diyabet Paneli" alt etiketinde de yer alabilir. Etiketler raporlama ve filtrelemede kullanilir, fiyat ana gruba baglidir.

Test tanım ekraninda Referans Araliklari sekmesi kullanilir. Cinsiyet (E/K), yas araligi, hamilelik durumu, etnik koken filtreleri eklenir. Örnek: TSH için "Kadin, Hamile, 1.Trimester" → 0.1-2.5 mIU/L. Sistem hasta bilgisine göre otomatik doğru araligi secer.

Sistem tarih bazlı SUT versiyonu tutar. Eski tarihli istekler eski koda göre faturalanir, yeni istekler güncel koda göre işlem görür. SUT guncellemesi Ayarlar → SUT Versiyon Yonetimi ekraninda toplu yapilabilir. SGK genellikle Ocak ayinda yeni SUT'u yayinlar.

Önceki rapor "iptal" isaretlenir ama silinmez, arsivde tutulur. Yeni rapor "DUZELTILMIS RAPOR" watermark ile uretilir. Hekime, hastaya ve e-Nabiz/HBYS sistemlerine otomatik bildirim gider. Eski rapor ekranda görünmez ama indirilebilir; denetimde ibraz için saklanır. ISO 15189 zorunlulugudur.

Ayarlar → E-Imza Yapilandirma menusunden e-imza sertifikasi (akilli kart veya USB token) tanimlanir. Sertifika BTK onayli olmalıdır (e-imza.gov.tr listesinde). Imza alani PDF'in sag alt kosesinde default çıkar, ozellestirilebilir. TUBITAK Kamu SM zaman damgasi ücretsiz kullanılabilir.

Sonuç Girisi → Manuel Mod aktif edilir. Cihaz LCD'sindeki sonuç okunarak teknisyen tarafından girilir. Sistem cift gozlem için ikinci kullanıcıdan onay isteyebilir (ayardan açılır). LIS bağlantısı tekrar gelince eski sonuçlar otomatik eslestirilmez, manuel onay gereklidir.

Sistem otomatik SMS + push bildirim + sesli alarm ile lab sorumlusunu uyarir. Sorumlu kullanıcı hekime telefon edip okudu-onayladi kaydini girer. Bu kayıt ISO 15189 denetiminde aranan kritik değer bildirim logunu olusturur. Bildirim süresi 30 dakikayi gecerse kalite raporunda uyari isaretlenir.

Numune red edildiginde sistem otomatik SMS gonderir: "Sayin [hasta], numuneniz teknik nedenle tekrar alinmasi gerekiyor. Lütfen [tarih] tarihine kadar laboratuvarimiza geliniz." Mesaj şablonu Ayarlar → SMS Sablonlari'ndan ozellestirilebilir.

Numune → Barkod Listesi menusunden ilgili barkod secilir, İptal Et butonuna basilir. Sistem yeni barkod uretir, eski barkod iptal_log tablosunda kayıt altinda kalir. Yasal acidan barkod silinmez, iptal isaretlenir.