Tramer sorgusu Sigorta Bilgi ve Gozetim Merkezi (SBM) ile yapılır; plaka veya sasi numarası yeterlidir. Galeri sahipleri SBM uyesi olarak plaka başına ücretli sorgu yapabilir veya ücretli servis aboneligi alabilir. Sistem entegrasyonunda HasarTrak/EkspertizPlus gibi servislerden API ile detaylı hasar haritasi cekilir (degisen parça, boyali yer, ağır hasar). Sorgu raporu otomatik olarak araç dosyasina PDF eklenir; ikinci sorguda tekrar ücret odenmez.
Sasi numarası ruhsatta motor ustunde damgali 17 haneli benzersiz numaradir; araç kayıt ekraninda "VIN/Sasi No" alanina girilir. Sistem VIN dogrulamasini yapar (alfanumerik, sadece A-Z 0-9, I/O/Q kullanilmaz). Kayıt kaydedildiginde tekil kontrol çalışır; aynı VIN baska araç kaydinda varsa sistem uyari verir ve kayıt kaydedilmez. Bu sayede aynı araç iki kez stoga girmez ve karisiklik onlenir.
Araç kart formunda Sahiplik Tipi alanından Konsinye seçilir; bu araçlar listede mavi etiketle gösterilir ve kâr hesabı sahibine ait olduğu için komisyon raporunda ayrı işlenir.
Satici sahis (vergi mükellefi olmayan) ise satış KDV disidir; galeri alimda KDV odemez ama indirilecek KDV olarak da kaydedemez. Galeri bu araci satarken özel matrah usulu (KDV %1) uygular: kar marjinin KDVsi 1 olarak hesaplanir, tüm bedele degil. Satici galeri/şirket ise normal KDV (binek %1 veya %18) uygulanir ve fatura ile alinir, indirilecek KDV olarak kayitlanir. Sistem alış kayıt ekraninda satici tipi seciminde KDV otomatik hesaplar.
Ekspertiz ücreti araca ait dogrudan maliyet sayilir ve araç maliyetine eklenir; ayri gider hesabinda gosterilmez. Boylece satış kari hesaplanirken alış bedeli + ekspertiz + noter + plaka + tescil + temizlik/onarim toplamı araç maliyeti olur. Bu yöntem araç bazlı kar/zarar takibi için esastir. Sistem ekspertiz ücreti, noter ücreti, kasko gibi alış sonrası giderler için "araç maliyetine ekle" secenegi sunar; muhasebe entegrasyonunda 153 stok hesabı altinda ilgili araç kartina yansir.
Bireysel satıcıdan alınan araçta KDV olmaz; sistem fiş tipini Gider Pusulası olarak otomatik seçer ve %2 tevkifat hesaplar. Satışta ise yeniden değerleme yapılarak KDV uygulanır.
Noter satış sozlesmesi imzalansa bile araç trafikte eski plaka ile dolasiyorsa galeri şirketi tescil sahibi gozukmeye devam eder. Bu durumda trafik cezalari, HGS-OGS geçişleri, vergi gibi yukler galeriye fatura edilebilir. Çözüm: satış aninda alici ile "30 gün içinde tescil yapilacak" taahhutnamesi imzalanir, sistem 30 gün sonra otomatik takip uyarisi verir. Yapilmamissa alici aranir; hala yapilmamissa noter ihtarnamesi cekilir ve gerekirse tek tarafli devir bildirimi Trafik Tescil Mudurlugune verilir.
3065 sayili KDV Kanunu madde 23/e geregi ikinci el binek otomobil satisinda galeri kar marji uzerinden KDV hesaplar; tüm satış bedeli yerine sadece (satış bedeli - alış bedeli) farkına KDV uygulanir. Oran %1 olur (motorlu taşıt binek). Avantaj: müşteriye sunulan KDVli fiyat düşük olur, rekabet artar. Şart: satın alinan araç vergi mükellefi olmayan sahistan alinmis olmalıdır; ticari satın alinmis araclarda normal KDV uygulanir. Sistem alış kaydindaki satici tipini gorerek satış aninda otomatik doğru KDV orani secimini hatirlatir.
Satışı tamamlayıp tescil belgesini sonradan yükleyebilirsiniz. Tescil tarihi geçmeyene kadar araç durumu Tescil Bekliyor olarak görünür ve dashboard'da uyarı listesinde kalır.
Kimlik fotokopisi sadece işlem yapılan müşteriden (test surusu, kapora, satış) alinir; sadece bilgi alip giden müşteriden istemek orantililik ilkesine aykiridir. Alindiginda aydinlatma metni imzalattirilir: "Hangi amac için alindigi (test surusu sorumluluk, satış kayıt) ve saklama süresi (test surusu 2 ay, satış 10 yıl)" yazilidir. Fotokopinin üzerine "Sadece test surusu / satış amaciyla alinmistir" notu dusurulur. Sayisal/dijital ortamda saklanacaksa sifrelenir, erişim sinirli olur. Saklama süresi sonunda fiziksel kagit imha edilir, dijital kayıt silinir.
Evet, elektronik ticari ileti (SMS, WhatsApp, e-posta tanitimi) için ayri açık riza gereklidir; sadece satış sozlesmesi imzalandi diye otomatik izin olmaz. Iletisim Yönetim Sistemi (IYS) zorunludur: galeri ticari elektronik ileti gonderecekse IYS sistemine önceden uye olmalıdır ve her müşteri rizasini IYSye kaydetmelidir. Müşteri istedigi zaman "red" diyebilir; sistem hemen rizayi pasif yapar. Izinsiz mesaja ceza müşteri sikayetiyle başlar ve Reklam Kuruluna iletilir.
Potansiyel müşteri henüz hiçbir araç almamış ama ilgilendiği marka-model belirtmiş kişidir. Stok güncellemesinde otomatik bildirim alır. Alıcıya geçişi ilk satış kayıt edildiğinde sistem yapar.
Kaza halinde sorumluluk imzalanan test surusu sozlesmesinde belirlenmis sartlara baglidir. Standart durumda: (1) Trafik sigortasi üçüncü sahis hasarini karsilar - galeri polisi. (2) Kasko aracin hasarini karsilar - galeri polisi (geniş sürücü klozu varsa). (3) Sigorta muafiyetinin altindaki hasar tutarini test surucusu oder (sozlesmede belirlenmis). (4) Surucunun kusurlu oldugu (alkol, hatali sollama vb.) durumda kasko reddedebilir, sürücü bütün zarari karsilar. (5) Refakatsiz teste özellikle tam zayiat riski galeriye gecebilir; bu yuzden mumkun olan her test refakatli yapılır.
Trafik cezasi aracin tescil sahibi olan galeri üzerine yazilir, e-devlet bildiriminden galeri haberdar olur. Eğer test surusu sozlesmesinde "Test sırasında alinan trafik cezalari/HGS-OGS geçiş bedeli aliciya aittir, aksi halde galeri tarafından tahsil edilir" klozu varsa galeri aliciya fatura keser veya kaporadan duser. Sözleşme yoksa hukuki sorumluluk galeride kalir, alicidan tahsil zorlasir. Bu yuzden test surusu sozlesmesi mutlaka yansitma klozu icermelidir. Sistem her cezayi test surusu tarihi ile eslestirip ilgili aliciya uyari mesaji onerir.
Hayır, Eşlik Eden Personel alanına seçilen kişinin galeride kayıtlı geçerli ehliyeti olması zorunludur. Sistem ehliyet kaydı eksikse seçimi kapatır.
Adil komisyon orani satış bedeli mi yoksa kar marji mi referans alindigina baglidir. Önerilen yapi: kar marjindan %5-15 arası dilimde komisyon vermek; bu sayede zarar satisinda komisyon olusmaz, satici personel karli satış yapmaya yonlenir. Sabit oran modeli ise %0.5-1 arası tercih edilir; basit ama saticinin agressif fiyat indirimine yonlenmesine yol açabilir. Tier (kademeli) model orta ve büyük galerilerde tercih edilir; aylık satış adedi arttikca oran artar, performans odullendirilir. Sistem her uc modeli destekler; ozellesmis personel kartinda seçim yapılır.
Hayir, komisyon prim niteliginde olduguna göre bordro disi elden ödeme 5510 sayili Sosyal Sigortalar Kanunu ve 193 sayili Gelir Vergisi Kanunu nezdinde kayıt disilik sayilir. Tespit edilirse: (1) Eksik bildirilen primlerin geriye donuk hesabı ve gecikme zammi, (2) 5510 sayili Kanun madde 102 geregi idari para cezasi, (3) Gelir vergisi eksigi + vergi ziyaii cezasi. Çözüm: tüm komisyon hak edisi sistem uzerinden hesaplanip aylık bordroya prim olarak yansitilir; SGK ve gelir vergisi otomatik kesintileri yapılır, banka uzerinden personel hesabina yatirilir.
Evet, ayarlardan komisyon kademesi güncellendiğinde geçmiş tarihler için Yeniden Hesapla butonu kullanılabilir. Ancak ödenmiş komisyonlar için fark işlemi muhasebeci tarafından el ile düzeltilmelidir.
Evet, mevcut kasko polisi devir bildirimi ile yeni aliciya devredilebilir; ancak sigorta şirketi onayi gereklidir çünkü sürücü degisimi risk degerlendirmesini etkiler. Devirde kalan süre orani ile prim ayarı yapılır; eski surucunun hasarsizlik basamagi yeni surucuye gecmez, yeni surucunun kademe geçmişi uygulanir. Pratik: satış aninda alici tercih ederse kalan kasko ile alir (orta yol), tercih etmezse galeri kalan dönem için prim iadesi alir. Trafik sigortasi devri ise basittir; her sigorta şirketi standart devir prosedurune sahip.
Karsilar ancak geniş sürücü klozunun aktif olması şart. Standart bireysel kaskoda sürücü listesi sinirli olabilir (sadece sahip ve esi vs.). Galeri polisinde mutlaka "sürücü sinirlamasi yok" veya "ehliyetli her kisi" klozu olmalıdır. Ek olarak test surusu kapsami klozu da onerilir; bazi şirketler standart polisinde test surusunu hasar disi tutar. Kaza halinde: (1) Trafik sigortasi üçüncü sahsa verilen zarari karsilar. (2) Kasko aracin hasarini karsilar - muafiyetin ustundeki kismini. (3) Muafiyet altindaki tutar test surusu sozlesmesindeki paylasim oranina göre galeri+alici arasında paylasilir.