Bu ekran, kimlik tespiti gerektiren döviz işlemlerini bir arada listeler ve her biri için müşteri kimlik bilgisini kaydetmenizi sağlar. Belirli bir tutarın üzerindeki işlemlerde kimlik tespiti mevzuat gereğidir; ekran bu işlemleri «Kimlik eksik» / «Kimlik tamam» durumuyla gösterir. Somut eşik tutarı işletmenizin ayarından gelir ve mevzuata göre değişebilir — mali müşavirinize danışın.
İlgili işlem satırında Kimlik Tespiti düğmesine basın; açılan pencerede Ad Soyad / Unvan, Kimlik Türü (T.C. Kimlik, Pasaport, Sürücü Belgesi, Vergi No, Diğer), Kimlik No, Uyruk ve Adres alanlarını doldurun ve Kaydet'e basın. Ad Soyad/Unvan zorunludur; boş bırakırsanız «Ad Soyad / Unvan alanı zorunludur.» uyarısı çıkar. Kayıt sonrası işlem «Kimlik tamam» olur.
İşlem bloklanmaz. Sistem, eşiği aşan işlemi durdurmak yerine bayrak koyar: işlem bu ekranda «Kimlik eksik» olarak belirir ve kimliği sonradan tamamlarsınız. Böylece kasa akışı kesilmez ama takip yükümlülüğü kayıt altına alınır. Eşik hiç tanımlı değilse sistem güvenli tarafta kalır ve tüm işlemleri kimlik bekleyen gibi listeler.
Ekran şu uyarıyı gösterir: «Kimlik tespiti eşiği tanımlı değil. Güvenli tarafta kalmak için TÜM işlemler listelenmektedir; lütfen ayarlardan MASAK eşiğini tanımlayın.» Bu bilinçli bir fail-closed davranıştır: eşik yokken hiçbir işlemi atlamamak için hepsi listelenir. Ayarlardan güncel mevzuata uygun eşik tutarını tanımlayınca liste yalnız eşiği aşanları gösterir. Doğru tutar için mali müşavirinize danışın.
Evet. Alış/satışta Anonim (Nakit) bıraktığınız bir işlem, tutarı eşiği aşıyorsa bu ekranda «Kimlik eksik» olarak belirir. Satırdan Kimlik Tespiti'ni açıp müşteri bilgilerini girerek durumu «Kimlik tamam»a çevirebilirsiniz. İşlemi baştan yapmanıza gerek yoktur; yalnız kimlik bilgisi eklenmiş olur.
Bu ekran MASAK yetkisi ister; yetkisiz personel giremez. Kimlik kayıtları müşteri bilgisi içerdiğinden gizlidir ve MASAK Kimlik Listesi raporu da yalnız MASAK yetkilisine açıktır. Kayıtlar işletmenizin veritabanında yerel tutulur; bu ekran dış bir kuruma otomatik bildirim yapmaz — resmî bildirim yükümlülükleriniz için mevzuata ve mali müşavirinize uyun.
ŞİB, bir işlemi şüpheli olarak işaretleyip gerekçesini kayda geçirdiğiniz araçtır. MASAK ekranındaki bir işlem satırında Şüpheli İşaretle düğmesine basar, açılan pencerede Gerekçe'yi yazar ve kaydedersiniz. Amaç, işletmenizin kendi iç takibini ve olası resmî bildirim hazırlığını disiplin altına almaktır.
İlgili satırda Şüpheli İşaretle'ye basın; pencere şu gizlilik notunu gösterir: «Bu işaretleme gizlidir ve müşteriye yansımaz (5549 s. Kanun m.4/2). Yalnızca yetkili personel görebilir.» Gerekçe alanını doldurun (zorunludur; boşsa «Gerekçe alanı zorunludur.» uyarısı çıkar) ve Kaydet'e basın. Başarılıysa «İşlem kaydedildi.» görünür.
Hayır. ŞİB kesinlikle gizlidir: müşteriye, fişe, belgeye ya da müşteri-görünür hiçbir ekrana yansımaz. Sistem şüpheli işareti ile müşteri-görünür listeleri bilinçli olarak birbirine bağlamaz. Yalnız MASAK yetkisi olan personel bu işareti görebilir. Bu, 5549 sayılı Kanun m.4/2'nin gerektirdiği «bildirimde bulunulduğunun sır tutulması» ilkesinin uygulamadaki karşılığıdır.
Bu ekran işlemi işletmenizin kendi kaydına şüpheli olarak yazar; dışarıya otomatik bir bildirim göndermez. Yani «Şüpheli İşaretle» resmî bir e-bildirim değil, iç kayıt ve hazırlık aracıdır. Resmî ŞİB yükümlülüğünüzü hangi kanaldan, ne zaman ve nasıl yerine getireceğiniz mevzuata tabidir; bu konuda mali müşavirinize/uyum sorumlunuza danışın.
Panelde (yetkiliyseniz) Bekleyen ŞİB kartı bu sayıyı gösterir; kart yalnız MASAK yetkisi olan kullanıcıya görünür, diğerlerinde hiç çıkmaz. Ayrıntılı takip için MASAK ekranındaki işlem listesini kimlik durumu filtresiyle daraltabilir, gerekçeleri ve işaretli kayıtları buradan yönetebilirsiniz.