Açıklaması: «TL üzerinden geçmeden doğrudan döviz-döviz işlemi. Müşteri kaynak dövizini verir, hedef dövizini alır; kur farkı pozisyona yansır.» Örneğin müşteri EUR verip USD alır. Kaynak dövizi büro alış kurundan alır, hedef dövizi satış kurundan verir; iki kur arasındaki fark büronun kârıdır.
Hayır, hedef miktarı sistem hesaplar. Kaynak ve Hedef Para Birimi'ni seçin, Kaynak Miktar'ı girin; ekran bir önizleme gösterir ama «Önizlemedir; kesin tutar sunucuda hesaplanır.» uyarısı vardır. Çaprazı Kaydet dediğinizde Hedef Miktar sunucuda kesin (yüksek hassasiyetli) hesaplanır; böylece tarayıcıdaki yuvarlama işlemi bozamaz.
Sonuç benzese de çapraz işlem tek adımdır ve TL üzerinden geçmez. Kasa tarafında üç bacaklı işlenir: kaynak döviz kasası artar, hedef döviz kasası azalır, aradaki kur farkı kâr/zarar olarak dengelenir. Ayrıca kaynak ve hedef para birimi farklı olmalıdır; aynısını seçerseniz «Kaynak ve hedef para birimi farklı olmalıdır» uyarısı çıkar.
Çaprazda müşteriye hedef dövizi verirsiniz; o para biriminden kasanızda yeterli yoksa işlem reddedilir: «Hedef döviz pozisyonu yetersiz. Verilecek döviz mevcut değil, işlem yapılmadı.» Kaynak döviz kasaya girecek olsa da, veremeyeceğiniz bir dövizi vaat etmemeniz için sistem fail-closed davranır. Önce hedef para biriminden pozisyon oluşturun.
Çapraz işlem kaynak ve hedef için ayrı döviz kasaları ister; ikisi tanımlı değilse «Çapraz işlem için en az iki kasa gerekir» uyarısı çıkar ve sizi Kasa Tanımları'na yönlendirir. Ekran, alış/satış ile aynı işlem yetkisini gerektirir (yetkisiz personel giremez). Son çapraz işlemler ekranın altındaki Son Çapraz İşlemler listesinde görünür.
Evet, ama işlem silinmez — ters kayıtla geri alınır. İptal onayında ekran şunu söyler: «Bu işlem ters kayıtla geri alınacak. Mali kayıt silinmez; iptal işaretlenir.» Yani orijinal işlem yerinde kalır, karşısına onu dengeleyen bir ters hareket yazılır ve işlem «İptal edildi» olarak damgalanır. Bu, denetim izini korur.
İlgili işlemin satırındaki İptal Et düğmesine basar, onay penceresinde isterseniz bir İptal Gerekçesi (opsiyonel) yazar ve onaylarsınız. Başarılıysa «İşlem iptal edildi.» mesajını görürsünüz. İptal, kasa ve cari bacaklarını da ters çevirir; böylece bakiyeler işlem hiç olmamış gibi düzelir.
Silme kaydı yok eder ve iz bırakmaz; bu modül silmeyi kullanmaz. İptal ise malî kaydı korur, üstüne ters kayıt yazar ve durumu «İptal edildi» yapar. Böylece hem gün sonu/rapor tutarları doğru kalır hem de «bu işlem neden geri alındı» sorusunun izi (gerekçe + zaman) durur. Belge de üretildiyse belge üzerine İPTAL damgası basılır.
Hayır. Yalnız tamamlanmış bir işlem iptal edilebilir. Taslak, hâlihazırda iptal edilmiş ya da uygun olmayan durumdaki bir işlemi iptal etmeye çalışırsanız «Bu durumdaki işlem iptal edilemez (yalnız tamamlanmış işlem).» uyarısını alırsınız. Zaten iptal edilmiş bir işlem için de «Bu işlem zaten iptal edilmiş.» denir.
İptal ayrı bir iptal yetkisi ister; sıradan işlem yetkisi tek başına yetmez (fail-closed). İptal edilen işlem raporlarda kaybolmaz ama tutarları nötrlenir: gün içi KPI ve gün sonu hesabına yalnız tamamlanmış işlemler girer, iptaller dışlanır. Böylece hem denetim izi durur hem de toplamlar şişmez.