Cek banka üzerine duzenlenen ve gorulduk anda ödeme niteliginde olan evraktir; banka cek defterinden kesilir. Senet ise belirli vade tarihinde ödeme taahhutnamesi olan kiymetli evraktir; borcluya yazilir. Cek karsiliksizliginda banka protesto işlemi, senet karsiliksizliginda icra takibi baslatilir. Bono ticari iliskide duzenlenen ve uceuncu kisilere ciro edilebilen senet turudur.
1) Vade günü bankaya ibraz et, karsiliksiz cikarsa banka resmi sahadnameyi verir.
2) 5 iş günü içinde noter veya banka uzerinden protesto kaydı aç.
3) Sistemde cek Iade Edildi statusune alinir, cari borç geri yuklenir.
4) Hukuki yol: icra takibi ve gerekirse ceza sikayeti acilabilir (avukat destegi onerilir).
5) Karsiliksiz cek kayıtları TBB Risk Merkezinde gözükür, ileride gozetilebilir.
Evet, ciro sorumluluk devam ettiren bir islemdir. Ciro ettiginiz cek karsiliksiz cikarsa siz de sorumlusunuz; cek hamili sizden tahsil yoluna gidebilir. Ciro yapmadan önce: cek sahibinin kredi durumu, banka risk sorgusu, geçmiş karsiliksiz cek kayıtları kontrol edilmelidir. Büyük tutarlı cekleri ciro etmek yerine tahsil etmeyi beklemek genellikle daha guvenlidir.
Sinir yoktur. Pratik Esnaf binlerce cek ve senet evraki takip edebilecek sekilde tasarlanmistir. Portfoy listesi durum bazında (portfoyde, tahsil edildi, ciro edildi, iade) filtrelenebilir. Vade takvimi tüm vadeli evraklari toplu olarak gosterir.
Evet. Sistem her cek ve senet için vade tarihinden 5 gün önce, 2 gün önce, 1 gün önce ve vade günü hatirlatma uyarisi verir. Uyari kanallari Ayarlar → Bildirim Tercihleri menusunden secilir:
- Panel uyarisi (varsayilan)
- E-posta
- SMS (kontor ile)
Mobil uygulama push bildirimi de gonderebilir.
Hayir, silinmez. İptal statusu alir ve geçmiş kayitlarda kalir. Bu sayede:
- Denetim ve arşiv kaydı korunur
- İptal nedeni ve tarihi sorgulanabilir
- Cifte işlem hatasi engellenir (aynı cek seri no yeniden kayıt edilemez)
- Vergi denetiminde tüm geçmiş goz onunde
Sadece sistem yöneticisi yetkisi ile fiziki silme yapilabilir, ancak bu işlem genellikle tavsiye edilmez.
Evet, 2026 itibariyla ileri tarihli cek yasaldir. Ancak cek hamili vade gelmeden de bankaya ibraz edebilir; bu durumda banka ya oder ya da "karsiliksizdir" yazar. Ileri tarih hukuken vade degil, sadece bir anlasmadir.
Damga vergisinin sorumlusu senedin alicisi (lehtar) olarak gözükür, ancak taraflar arası anlasma ile borçlu da odeyebilir. Damga vergisi binde 9.48 (2026) orani ile hesaplanir, beyan ay sonu mükellef tarafından yapılır.
5 iş günü içinde noter aracılığı ile protesto cektirin. Protesto belgesi olmadan ciranta zincirine donemezsiniz. Pratik Esnaf otomatik bildirim verir, hukuki danismanla iletisime gecmeniz onerilir. Karsiliksiz cek kambiyo senedi oldugu için hızlı icra takibi yapılır.
Yuksek tutarlar için cek tercih edilir (banka guvencesi + karsiliksiz suc). Küçük tutar / esnaf arası alış-veriste senet pratiktir. Karsiliksiz cek 10 yıl karaliste, senet ise sadece icra takibi getirir; bu nedenle cek vermek daha ağır bir taahhuttur.
Evet, çok yuksek risk! Boş cek ileride istenen tutar ile doldurulabilir. Mahkeme onunde "yetkisiz doldurma" iddiasini ispat etmeniz çok zordur. Mecbur kaliyorsaniz üzerine tutar siniri yazin (örnek "5.000 TL ye kadar gecerlidir"). En guvenlisi her cekin tüm alanlarini siz doldurun.
Hayir, ciro yaptiktan sonra cek artik cirolanan kişiye aittir. Geri almak için karsi taraf size geri ciro yapmalidir. Cek fiziken sizde olsa bile, ciroli arkasi ile bankaya goturursunuz, banka cirolanan kisinin onayini arar.
Beyaz ciroda sadece imza atilir, kime devredildigi yazilmaz. Cek hamiline yazili hale gelir. Tekrar devretmek istediginizde ya imzaladiginiz yerin üzerine "Sayin X" ekleyebilirsiniz ya da ikinci beyaz ciro yaparsiniz. Beyaz ciro güvenli degildir, kotu niyetli ele gecerse kim varsa tahsil edebilir.
Cek arkasina imzanizin yanina "Cirosuz" yazarsaniz, ileride karsiliksiz çıkan cekten siz sorumlu olmazsiniz. Sadece keside eden ve sonraki cirantalar sorumlu kalir. Ancak "cirosuz" cirolanmis bir cek piyasada degerini kaybedebilir.
Evet, şirket adina ciro yapilirken mutlaka şirket kasesi + yetkili imza birlikte olmalıdır. Sadece imza yetersiz olabilir, banka tahsilat sırasında reddedebilir. Imza sirkulasinda kayıtlı yetkili kisinin imzasi olmalıdır.
Yapilabilir ama kambiyo etkisi olmaz. Vade sonrası yapılan ciroya "alacagin temliki" denir, yani sadece alacak devredilir; sizden önce ki cirantalara karsi mutsel sorumluluk takip edilemez. Bu nedenle vadesi geçmiş ceki kabul etmek çok risklidir.