Cek için 5 iş günü, senet için 2 iş günü süre kacarsa ciranta zincirine donme hakkiniz kaybolur. Sadece keside edene/borcluya gidebilirsiniz. Eğer borçlu mal varligi yoksa parayi tahsil edemezsiniz. Bu nedenle süre çok kritiktir.
Hayir, protesto noter zorunludur. Bankanin "karsiliksizdir" yazmasi protesto degildir, sadece delil olur. Hukuken protesto sayilmasi için noter aracılığı ile borcluya ihtarname gonderilmis olması gerekir.
2026 itibariyla karsiliksiz cek adli para cezasi getirir (tutarin %10 u). Hapis cezasi tekraren karsiliksiz cek kesenler için gundeme gelir. Çoğu durumda paranin odenmesi ile cezalar dusurulur. Ancak TCMB karaliste 10 yıl otomatik uygulanir.
Protesto ucretini ilk başta siz odersiniz (yaklasik 500-1000 TL). Ancak icra takibinde bu masraf borcludan tahsil edilir. Protesto ücreti + faiz + avukat masrafi tutarin üzerine eklenir. Borclu ödeme yaparken tüm bu ek masraflari odemek zorundadir.
1) TCMB EFT Mali Sağlık sistemi → ücretsiz, anlık
2) Banka mobil/internet → çoğu bankada "Cek Sorgulama"
3) Findeks Raporu → yıllık abonelik, daha detaylı
4) Kredi notu ile birlikte risk goruntuleme
Pratik Esnaf, müşteri risk seviyesini dashboard uzerinden gosterir.
Cek bankada karsiligi olması gereken bir ödeme emridir, banka subesinde tahsil edilir. Senet ise borçlu-alacakli arasında dogrudan bir borç ikrar belgesidir, vadesinde elden veya banka kanaliyla ödenir. Cek vermek daha ağır bir taahhuttur, karsiliksiz cek hapis cezasina kadar gidebilir; senet ise sadece icra takibi getirir.
Hayir, damga vergisi ödenmemiş senet de gecerlidir. Ancak ileride icra/dava asamasinda mahkemede senedin gecerliligi tartisilirken vergi cezasi ile birlikte tahsil edilir. Damga vergisi binde 9.48 (2026) orani ile hesaplanir, alacakli tarafından ay sonu beyan edilir.
Kefalet turune baglidir. Adi kefalette önce borçlu hakkinda icra takibi tamamlanmali, sonra kefile gidilir. Musterek kefalette dogrudan kefilden tahsilat yapabilirsiniz. Senet uzerinde "musterek kefil" yaziliysa daha avantajli bir konumdasiniz.
Çok risklidir. Senet ileride istenen tutar ile doldurulabilir. "Yetkisiz doldurma" iddiasi mahkemede ispatlamasi çok zordur. Mecbur kaliyorsaniz üzerine tutar siniri yazin ve mutlaka tarihli imzalayin. En guvenlisi tüm alanlarini siz dolduran senedin imzasini atmak.
Mahkemeye basvurarak senet iptali davasi acmaniz gerekir. Süre: vadeden sonra 3 yıl. Mahkeme karariyla yeni bir senet duzenlenebilir. Bu süreç uzun ve masraflidir; bu nedenle senetlerin fotokopisini ayri yerde saklayin, sistemde de PDF olarak yukleyin.
SMS bildirim için SMS konturu gerekir. Ayarlar → SMS Ayarlari → Kontur Satın Al. SMS gonderim ücreti adetlik (~0.25 TL). Sonra bildirim tercihleri → Cek/Senet → SMS aktif edebilirsiniz. Sadece 10.000 TL ustu vadelerde SMS gibi tutar siniri da konabilir.
Likidite tahmini sistem geçmiş tahsilat oraniniza göre otomatik hesaplama yapar. Cek tahsilat oraniniz %85 ise sistem her vadeden %15 azaltir. Ayarlar → Tahsilat Oranlari ekraninda manuel duzeltebilirsiniz. Yuksek riskli cariye ait vadeler için daha düşük oran kullanılabilir.
Senet vadesini ertelerseniz yeni anlasma sayilir, bu durumda yeni damga vergisi dogabilir (özellikle yazili değişiklik yapilirsa). Sozlu uzlasma ile vade ertelerseniz vergi yok. En guvenlisi muhasebecinize danismaniz; çoğu durumda damga vergisi yenilenmiyor.
Vade Takip → "Vadesi Gecmis" sekmesi. Burada tahsil edilmemis tüm vadeler listelenir. Liste asagidan yukarı yaslidir (en yaslı en ust). Toplu olarak hatirlatma e-postasi gonderebilirsiniz veya avukatla iletisim için export edersiniz.
Standart hatirlatma e-postasi: vade tarihi, tutar, banka (varsa), kabul edilen tarihte ödeme yöntemi, şirket banka hesabı (transfer için). Şablon Ayarlar → E-posta Sablonlari → "Vade Hatirlatma" uzerinden ozellestirilir. Kendi logonuz + iletisim bilgileriniz otomatik eklenir.
Varsayilan filtre "Portfoyde" durumunu gosterir. Tüm geçmişi görmek için filtreyi "Tüm Durumlar" olarak değiştirin. Tahsil edilmis, iptal edilmis, cirolanmis cek/senetler de listelenir. Yıl sonu kapanış raporu için "Tüm Durumlar" kullanilmalidir.
Rapor tarihindeki TCMB efektif alış kuru kullanilir. Bugun ise en son güncel kur. Sabah erken saatlerde dunkun kur uygulanir (yeni gün kuru saat 15:30 da yayinlanir). Döviz pozisyon raporları için resmi kur tarihi sabit tutulur.
Hayir, her firma ayri bir tenant oldugu için firmalar arası rapor birlestirme yapilmaz. Ancak her firma için ayri Excel export alabilir, dis bir yazilimda (Excel formul ile) birlestirebilirsiniz. Multi-firm raporlama yakinda Pratik Esnaf Pro pakete eklenecek.
Karsiliksiz çıkan cekler kirmizi satir ile gösterilir, durum kolonu "Karsiliksiz" yazar. Cari kolonunda da müşteri adi yaninda "!" uyari simgesi çıkar. Bu müşteriden yeni cek alirken sistem uyari gosterir: "Bu müşterinin 1 karsiliksiz cegi var, dikkat!"
Tek düzen hesap planına göre: 101 Alinan Cekler, 121 Alacak Senetleri, 321 Borç Senetleri. Verilen cek hesabı pasifte yer almaz, banka borcu olarak takip edilir. Döviz cinsindeki cekler 102 Banka alti döviz alt hesabinda gözükür. Mali musavirinizin kullandigi hesap plani farkliysa Ayarlar → Hesap Plani uzerinden eşleştirme yapabilirsiniz.