Satış siparişi, müşterinin kesin satın alma taahhudunu temsil eden belgedir. Teklif onaylandiktan veya müşteri direkt siparis verdiginde oluşturulur.

Satış siparişi fatura degildir; ancak fatura yolunda ilk somut adimdir. Sistemde acildiginda:

• Stok kalemleri rezerv edilir (satisa kapanir)
• Cariye taahhut tutarı yansir (henuz borç degil)
• Teslimat takibi başlar
• Vade / taksit takvimi belirlenir
• Uretim, satın alma ve sevkiyat ekipleri planlama yapar

Tipik kullanimlar:

• Özel uretim talepleri (kumas, mobilya, makina)
• Stoktan teslim ama sevkiyat birkac gün sonra olacak
• Toplu siparisler (kampanya, bayilik)
• Avans alinmis projeler

Siparis acmadan dogrudan fatura kesmek mumkundur; ancak siparis açmak planlama ve kontrol avantaji sağlar.

1. Sol menü → Siparis → Satış Siparisleri
2. Yeni Satış Siparisi butonuna tıkla
3. Ust bilgi alanini doldur:
   • Cari seç (müşteri)
   • Siparis Tarihi (varsayilan bugun)
   • Teslim Tarihi (müşteriye söz verilen tarih)
   • Döviz (TL, USD, EUR)
   • Vade Gün Sayisi (ödeme süresi)
   • Ambar (rezerv yapilacak ambar)
4. Kalemleri ekle:
   • Stok seç (modal arama ile)
   • Miktar, birim fiyat, iskonto, KDV
   • Açıklama (opsiyonel: özel istek, renk, beden)
5. Toplam ve KDV otomatik hesaplanir
6. Açıklama / not alanina müşteri talepleri yazilir
7. Kaydet (Tasarla → Onay Bekliyor durumunda oluşur)

Siparis onaylandiginda sistem otomatik rezerv hareketi uretir:

• Stok karti uzerinde Rezerv Miktari alani artar
• Kullanilabilir stok = Mevcut - Rezerv
• Diger satış işlemleri rezerv altindaki stogu kullanamaz

Stok yeterli degilse 2 senaryo:

1. Tedarikciye Alış Siparisi Oluştur
   • Sistem otomatik onerir
   • Eksik miktar kadar alış siparişi açılır
   • Tedarikciden mal geldiginde stok yansir, rezerv karsilanir
2. Eksi Stok Onayla
   • Rezerv mevcut stogu astiginda uyari verir
   • Yetkili kullanıcı eksi stok ile devam edebilir
   • Risk: teslimat gecikebilir

Tasiyici / partner / bayi modullerinde rezerv yönetimi ayri ambara dusebilir.

Satış siparisinde ödeme planini önceden tanimlayabilirsiniz:

• Pesin → teslimat öncesi tahsil edilir
• Vadeli → teslimat sonrası belirli gün (30/60/90)
• Taksitli → aylık esit veya farklı tutarlarda taksit takvimi
• Avansli → siparis acilirken avans alinir, kalan sevkiyat sonrası

Sistem otomatik:

• Vade tarihinden geriye doğru hatirlatma uretir
• Taksit takvimini olusturur ve gecikmeleri raporlar
• Avans alindiginda e-tahsilat linki olusturulabilir

Iliskili modul ve işlemler:

• E-Tahsilat: avans için pos linki ile online tahsil
• Kasa / Banka: nakit ya da havale tahsilati siparis kalemine baglanir
• Cek / Senet: cek alinmissa siparis ile eslestirilir
• Cari Hesap: borç/alacak takibi otomatik guncellenir

Avans için e-MM (e-Müşteri Makbuzu) kesilebilir; sevkiyat sonrası fatura kesilirken avans tutarı fatura uzerinden dusulur.

Önemli noktalar:

• Satış siparişi muhasebe hareketi uretmez; sadece taahhut takibidir
• Rezerv yapan siparis onayli durumda olmalıdır
• İptal edilen siparis rezerv stogu serbest birakir
• Teslim tarihi geçmiş siparisler gecikmis olarak raporlanir
• Kismi sevkiyat / kısmı fatura mumkundur (bakiye takip edilir)

Yaygin hatalar:

• Yanlis ambar seçimi → rezerv yanlis yere duser, teslimat sırasında karisiklik olur
• Döviz seçimi atlanir → kur farkı kaybi
• Teslim tarihi atlanir → teslimat planlamasi yapilamaz
• Stok eksi gidiyor uyarisi ignore edilir → teslimat gecikme riski

Tavsiyeler:

• Her siparis için açıklama alanini boş birakma; özel istek varsa mutlaka yaz
• Büyük tutarlı siparisler için avans talep et
• Teslim tarihi müşteri ile yazili teyit edilmis olsun
• Önceki siparislerin durumunu acmadan önce kontrol et