Bilanco (Balance Sheet), isletmenin belirli bir tarihteki finansal durumunun özet tablosudur. Yıl sonu kapanış bilancosu en çok bilinen kullanım seklidir.

Temel Bilanco Denklemi:

AKTIF (Varliklar) = PASIF (Kaynaklar)

AKTIF = Borclar + Ozkaynak

AKTIF (sahip oldugumuz):

• Donen Varliklar → bir yıl içinde nakite cevrilebilir
  • Kasa / Banka
  • Alacaklar (müşteri borclari)
  • Stoklar
  • Kisa vadeli yatirim
• Duran Varliklar → bir yildan uzun süreli
  • Bina, arazi, makine, demirbas
  • Tasitlar
  • Uzun vadeli yatirim, istirak
  • Maddi olmayan varlik (marka, lisans, yazilim)

PASIF (kaynagimiz / borçlu oldugumuz):

• Kisa Vadeli Borclar (KVB) → bir yıl içinde ödenecek
  • Tedarikci borclari
  • Banka kredisi (kısa vadeli)
  • Vergi borcu, SGK borcu
  • Personel maaş borcu
• Uzun Vadeli Borclar (UVB) → bir yildan uzun
  • Banka kredisi (uzun vadeli)
  • Kidem tazminat karsiligi
• Ozkaynak → ortaklarin kalan hakki
  • Odenmis sermaye
  • Yedek akce
  • Dönem kari / zarari
  • Gecmis yıl karlari

Iki taraf her zaman esit olmak zorunda; bu nedenle "bilanco" denir.

1. Sol menü → Raporlar → Bilanco Özet
2. Bilanco Tarihi seç (dönem sonu tarihi)
   • Yıl sonu için: 31 Aralik YYYY
   • Ceyrek için: 31 Mart / 30 Haziran / 30 Eylul / 31 Aralik
   • Aylik takip: ay sonu
3. Karsilastirma Tarihi seç (opsiyonel) - bir önceki dönem ile karşılaştırma
4. Format seç:
   • VUK format (Türkiye standart)
   • TFRS format (uluslararasi)
   • Özet format (kısa)
   • Detayli format (her kalemin alt kalemi)
5. Oluştur

Sistem tüm hesap kalemlerini hesap planindan okur ve dönem sonundaki bakiyelerini yansitir.

Önemli Hazirlik:

• Dönem sonu envanteri yapılmalı (stok sayimi)
• Suphesiz alacak / karşılaştırma kayıtları girilmeli
• Amortisman ayrilmasi yapılmalı
• Döviz kalemleri kur degerleme yapılmalı
• Mali müşavir kontrol etmeli

Bilanco rakamlarindan karar destek oranlari hesaplanir. Sistem bunlari otomatik gosterir:

1) Cari Oran (Current Ratio)

• Formul: Donen Varlik / Kisa Vadeli Borç
• Isletmenin kısa vadeli borclarini odeyebilme gücü
• Ideal: 1.5 - 2.0
• 1'in altinda → likidite sikintisi (borç odeyemeyebilir)
• 2'nin uzeri → çok fazla atil para (verimsiz)

2) Asit-Test Oran (Quick Ratio)

• Formul: (Donen Varlik - Stok) / Kisa Vadeli Borç
• Stoklari hariç tutarak likidite olcer (stok satilamayabilir)
• Ideal: 1.0+
• 1'in altinda → stoga bagimli, risk var

3) ROE (Return on Equity) - Ozkaynak Karlilik

• Formul: (Net Kar / Ozkaynak) x 100
• Ortagin yatirdigi paranin yıllık getirisi
• Ideal: %15+ (mevduat faizinden yuksek olmalı)
• Mevduat faizi %30 ise ROE %35+ bekleriz

4) ROA (Return on Assets) - Aktif Karlilik

• Formul: (Net Kar / Toplam Aktif) x 100
• Isletmenin tüm varliklarindan elde ettigi getiri
• Ideal: %5-10+ sektore göre

5) Borclanma Orani (Debt Ratio)

• Formul: Toplam Borç / Toplam Aktif
• Ideal: %50 alti
• %70 ustu → finansal risk yuksek

6) Stok Donus Orani

• Formul: Satilan Mal Maliyeti / Ortalama Stok
• Yilda stok kac kez yenileniyor
• Yuksek olması tercih edilir (hızlı dönüş)

Tek bir bilanco yetersiz; en az iki dönem karsilastirmali yorumlanmali:

Karsilastirma Tipleri:

• Yatay Analiz (Horizontal): dönem fark %
  • Bu yıl 31.12 vs geçen yıl 31.12
  • Her kalemin % degisimi hesaplanir
• Dikey Analiz (Vertical): her kalemin toplam aktif/pasif içindeki payi
  • Stok / Aktif %25 demek → aktifin dortte biri stok
  • Iki dönem karsilastirilarak yapi degisikligi tespit edilir
• Trend Analizi: 3-5 yıl ust uste
  • Buyume trendi
  • Borç artisi trendi
  • Ozkaynak buyumesi

Yorumlama Sorulari:

1. Aktif buyudu mu? Hangi kalemden (stok mu alacak mi)?
2. Borç arttiysa hangi kalemde (kısa mi uzun mu vadeli)?
3. Ozkaynak artti mi? (dönem kari + sermaye artisi)
4. Likidite oranlari iyilesti mi yoksa kotulesti mi?
5. Stok dengeli mi yoksa sismeye başladı mi?
6. Alacaklar artiyor ama tahsilat oranlari dusuyor mu? (suphesiz alacak risk)

Karar Destek:

• Cari oran 1'in altinda → vade uzatma veya uzun vadeli kredi
• Borç yuksek → borç azaltma stratejisi
• Stok çok yuksek → kampanya ile eritme
• Ozkaynak buyumesi yavas → kar dagilim azaltma veya sermaye artirimi

Gelir Tablosu ile İlişki:

• Gelir tablosundaki dönem kari, bilancodaki ozkaynaga eklenir
• Aktif buyumesi finansal performans gostergesidir
• Bilanco snapshot, gelir tablosu film gibidir; ikisi birlikte tam resim verir

Bilanco resmi belge niteligindedir, ihmal edilmemeli:

1) VUK (Vergi Usul Kanunu) Zorunluluklari

• Bilanco esasinda çalışan isletmeler yıllık bilanco duzenler
• Mali müşavir tarafından noterli onay alinmali
• 5 yıl saklama zorunlulugu
• Vergi dairesi denetiminde sunulmasi zorunlu

2) TFRS (Türkiye Finansal Raporlama Standartlari)

• Kamu Gozetim Kurumu (KGK) denetimine tabi firmalar TFRS uygular
• Halka açık şirketler, banka, sigorta, büyük ölçekli isletmeler
• VUK ile farklarini mali müşavir takip eder

3) Bagimsiz Denetim Esik Degerleri (2026)

• Aktif toplamı: 75 milyon TL+
• Net satış: 150 milyon TL+
• Çalışan sayısı: 250+
• Ikisini saglayan firmalar bagimsiz denetime tabi (mali müşavir teyit etmeli)

4) Genel Kurul Sunumu

• Limited / anonim şirketler genel kurulda bilanco sunar
• Ortaklarin imzasi ile kabul edilmis sayilir
• Yedek akce ayirma, kar dagilim kararlari bilanco uzerinden alinir

Önemli Notlar:

• Hatali / eksik bilanco vergi cezasina yol açabilir
• Mali müşavir kontrolu zorunludur; sistem otomatik çıktı yeterli degil
• Dönem sonu hazirligi (stok sayimi, suphesiz alacak, amortisman) önceden yapılmalı
• Bilanco genel kurul ve KGK için kesinlestirilmis ve imzali olmalı

Bilanco Yedekleme:

• PDF olarak en az 5 yıl saklanmali
• Excel formati ileri analiz için saklanır
• Resmi imzali / mühürlü kopya fiziksel arsivde tutulur