Döviz Alış ekranı müşteriden döviz alımı içindir. Ekranın açıklaması nettir: "Müşteriden döviz alımı — TL karşılığı kasadan ödenir." Yani müşteri size dövizini verir, siz TL karşılığını kasadan ödersiniz.
Ekran bir form ile altında Son Alışlar listesinden oluşur. İşlem çift-defter mantığıyla kaydedilir: döviz kasanıza girer, TL kasanızdan çıkar. Bu yüzden işlem için en az iki kasa (bir TL, bir döviz) tanımlı olmalıdır.
Formda şu alanları doldurursunuz: Para Birimi (USD/EUR/GBP), Döviz Miktarı, Alış Kuru (Kur/Makas ekranından gelen günün kuru), Efektif / Hesaben seçimi (Efektif = nakit, Hesaben = havale/hesap), TL Kasası, Döviz Kasası ve isteğe bağlı Cari.
Cari alanı opsiyoneldir: kayıtlı bir müşteri seçebilir ya da Anonim (Nakit) bırakabilirsiniz. TL kasası ile döviz kasası farklı olmak zorundadır; aynı kasa iki alana seçilemez.
TL Karşılığı, miktar ile alış kurunun çarpımıdır (miktar × kur) ve müşteriye ödeyeceğiniz tutardır. Örneğin 100 USD'yi 33,50 alış kurundan alırsanız TL karşılığı 3.350,00 ₺ olur ve bu tutar TL kasanızdan çıkar.
Efektif / Hesaben ayrımı, dövizin fiziksel nakit mi (efektif) yoksa havale/hesap yoluyla mı (hesaben) alındığını belirtir. Bu ayrım hem kasa niteliği hem de düzenlenecek döviz alım belgesi için önemlidir.
Alışı Kaydet dediğinizde işlem tek bir bütün olarak yazılır: döviz kasanıza giriş, TL kasanızdan çıkış ve işlem kaydı birlikte oluşur (çift-defter). Başarılı olursa "Döviz alışı kaydedildi" mesajı ve işleme ait bir evrak numarası döner.
Bu evrak, ilgili döviz alım belgesinin dayanağıdır. İşlem tamamlandığında Son Alışlar listesine düşer ve panodaki "Gün İçi Alış" kartına yansır.
Her alış, tarayıcıda üretilen benzersiz bir işlem anahtarı ile gönderilir. Bu sayede yanlışlıkla iki kez "Kaydet" derseniz (ör. çift tıklama ya da bağlantı kopması), sistem ikinci gönderimi yeni işlem sanmaz; "Bu işlem zaten kaydedilmişti" der ve tek kayıt oluşturur.
Bu idempotens güvencesi, aynı alışın mükerrer yazılmasını ve kasa/pozisyonun yanlış şişmesini önler. Yani "iki kez tıkladım, iki işlem mi oldu?" endişesine gerek yoktur.
Formun altındaki Son Alışlar bloğu, o şubedeki son (en fazla 50) tamamlanmış alış işlemini gösterir: Tarih, Evrak No, Tutar gibi kolonlarla. İptal edilmiş ya da taslak kayıtlar bu listede görünmez — yalnız gerçekleşmiş alışlar listelenir.
Bu liste ayrı bir sayfa değildir; alış ekranının kendi içinde durur, böylece bir alışı kaydettikten hemen sonra sonucu aynı ekranda görürsünüz.
Alış yapmadan önce iki şeyi hazırlayın: (1) günün kuru Kur / Makas ekranından girilmiş olsun — yoksa alış kuru bulunamaz; (2) Kasa Tanımları'nda bir TL kasası ve bir döviz kasası tanımlı olsun. Sık çalıştığınız müşterileri cari olarak tanımlarsanız, alışta cariyi seçip anonim bırakmak yerine işlemi doğru muhataba bağlayabilirsiniz.
Alış, para hareketinin gerçekten karşılanabildiğini yazmadan önce denetler. TL kasanızın bakiyesi ödemeye yetmiyorsa işlem yapılmaz: "TL kasası bakiyesi yetersiz. Alış işlemi yapılmadı." Benzer şekilde geçerli kur yoksa "Geçerli kur bulunamadı, önce kur girin" denir. İki kasa (TL + döviz) yoksa "Döviz işlemi için en az iki kasa gerekir" uyarısı çıkar.
Bu kontroller fail-closed'dur: engellendiğinde hiçbir kasa/işlem satırı yazılmaz, yarım kayıt kalmaz. Alış işlemleri ayrıca işlem yapma yetkisi gerektirir; yetkisiz personel bu ekranda işlem kaydedemez.
Döviz Alış: müşteriden döviz alınır, TL karşılığı kasadan ödenir. Para birimi, miktar, alış kuru, efektif/hesaben, TL kasa ve döviz kasa (farklı) girilir; TL karşılığı miktar × kur olarak çıkar. Kaydet çift-defter kayıt üretir, evrak no döner ve Son Alışlar'a düşer.
İşlem idempotenttir (aynı işlem tek kayıt). TL kasa yetersizse, kur yoksa ya da iki kasa tanımlı değilse alış fail-closed olarak durur; işlem yetki ister. Sıradaki ders: Döviz Satış (alışın simetriği).